Mục đích của thước xám

Thước xám được sử dụng để đánh giá mức độ khác biệt màu giữa:

• Mẫu gốc (before testing)

• Mẫu sau khi thử (after testing)
  hoặc giữa:

• Vải trắng (multi-fiber)

• Vùng bị nhuộm bẩn (staining)

Đánh giá theo bước 0.5 cấp từ Grade 5 → Grade 1.

Chuẩn bị điều kiện đánh giá

Để kết quả chuẩn và thống nhất, phải đáp ứng các điều kiện sau:

Ánh sáng

• Dùng nguồn sáng tiêu chuẩn D65 hoặc ánh sáng ngày trắng tiêu chuẩn.

• Không được dùng ánh sáng vàng, ánh sáng neon màu, hoặc ánh sáng hỗn tạp.

Môi trường

• Phòng đánh giá cần có tường xám trung tính (Neutral Grey N5 hoặc N7).

• Tránh ánh sáng phản chiếu hoặc bóng đổ lên mẫu.

Dụng cụ cần có

• Thước xám (Grey Scale for Colour Change hoặc for Staining)

• Mẫu gốc

• Mẫu sau test (wash, rub, perspiration, light…)

• Bảng đánh giá nền xám (Grey Assessment Board)

Cách đặt mẫu để đánh giá

Bước 1: Canh mẫu đúng hướng

• Đặt mẫu gốc và mẫu sau test cạnh nhau, cùng hướng sợi.

• Đảm bảo hai mẫu chạm mép, không có khe hở.

Bước 2: Đặt thước xám song song

• Đặt thước xám ngang hoặc dọc sát mép nơi khác biệt màu dễ thấy nhất.

• Thước phải song song với hai mẫu để dễ so sánh.

Bước 3: Khoảng cách quan sát

• Giữ mắt cách mẫu 50–70 cm.

• Nhìn vuông góc bề mặt vải để tránh sai lệch ánh sáng.

Cách đánh giá bằng thước xám (QUY TRÌNH CHUẨN)

Bước 1: Xác định vùng thay đổi màu rõ nhất

• Quan sát toàn bộ mẫu.

• Chọn vùng độ phai/dính màu mạnh nhất để đánh giá (worst case).

Bước 2: So sánh với từng cấp của thước xám

Mỗi cấp trên thước xám gồm 2 tấm màu, tượng trưng cho mức khác biệt nhất định.

• Đầu tiên đặt Grade 5 cạnh mẫu → nếu không khớp, chuyển sang 4–5, 4, 3–4, 3 …

• Tiếp tục đến khi độ tương đồng giữa mẫu và thước là gần nhất.

Bước 3: Chấm điểm

• Nếu thấy mức tương đồng nằm giữa hai cấp → ghi điểm 0.5 (ví dụ 3–4 = 3.5).

• Nếu 3 giống hơn 4 → chọn 3.

Ý nghĩa kết quả theo chuẩn

Lỗi thường gặp trong phòng lab

• Đánh giá dưới ánh sáng phòng thay vì D65 → sai lệch kết quả

• Đặt thước xám xa mẫu → khó chuẩn

• Cầm tay che bóng lên mẫu

• Mẫu sau test không được đặt trùng hướng sợi với mẫu gốc

• Thước xám bị cũ, ố vàng, lem màu, dẫn đến đánh giá sai

Mẹo đánh giá cho kết quả đồng nhất

• Đánh giá 2–3 lần, ghi lại mức phổ biến nhất

• Nếu có 2 người đánh giá → lấy mức trung bình

• Nếu mẫu phai không đều → luôn chọn vùng phai nặng nhất